Kven sit i skyttargrava no?

Publisert 29.12.2016
  • Tips en venn om denne siden

Oddvar Mikkelsen

- Jon Georg, bønder sutrar ikkje, men det hender vi bit tennene saman så hardt at vi får tårar i augo. Det skriv leiar i M&R Bondelag, Oddvar Mikkelsen, som tilsvar på intervju med landbruks- og matminister Jon Georg Dale i Sunnmørsposten før jul.

Sunnmørsposten 20. desember 2016 - klikk på biletet for å lese intervjuet med Jon Georg Dale (i PDF)Det var i Sunnmørsposten 20. desember at landbruks- og matministeren karakteriserte Bondelaget sine kommentarar til jordbruksmeldinga som skyttargravshaldingar. Jon Georg Dale meinte hans skisserte tiltak i meldinga vil få god effekt i distrikta. Klikk her for å lese intervjuet i PDF

På lesarbrevsidene i Sunnmørsposten i dag 29. desember, har Bondelaget sin fylkesleiar Oddvar Mikkelsen på trykk sitt tilsvar til landbruks- og matministeren.

Her er heile lesarinnlegget:

Jordbruksmeldinga: Kven sit i skyttargrava no?

I Sunnmørsposten 20. desember blir landbruks- og matminister Jon Georg Dale sitert på at han er bomsikker på at den politikken som blir presentert i jordbruksmeldinga vil vere svært positiv for distriktsjordbruket, og at han er skuffa over at bøndene er i tvil om det stemmer. Det er ei kjent sak at til mindre ein kan og forstår, jo lettare er det å vere heilt sikker. Etterkvart som ein lærer så forstår ein at komplekse samanhengar oftast gjer det vanskeleg å vere heilt sikker. Eg har gjennom 16 år som tilsett i kraftfôrbransjen, 13 år som bonde og 8 år som tillitsvalgt i Bondelaget lært at det ofte er vanskeleg når økonomi, sosiale forhold og politikk skal resultere i beslutningar som vil definere resten av livet ditt.

Når ein skal ta beslutning om å bli bonde eller ikkje, om å satse og bygge nytt fjøs eller ikkje, eller om ein skal kaste inn handkleet og legge ned gardsdrifta, så skal beslutninga takast på bakgrunn av politiske signal, økonomien i dag og kva ein trur om framtida, og ikkje minst ei vurdering av kva valet ein gjer vil ha å seie for ein sjøl, for familien og for korleis folk rundt ein ser på ein. Vel du å bygge fjøs til 6 eller 10 millionar har du låst deg fast til garden dei neste to tiåra. Da skal du vere rimeleg sikker i di sak. Når det da skjer det uventa at ei krakilsk og lite tilsnakkande dame med all sin livsvisdom erverva frå Fremskrittspartiets Ungdom (FpU) blir landbruksminister så blir ein naturleg nok litt i tvil. Det betrar seg når ein jovial kar med erfaring som slaktar og som er glad i spelsau og gjetarhundar tek over. Men han og trur visst at marknadsøkonomiske teoriar let seg overføre til praktisk gardsdrift i bratt terreng.

Sunnmørsposten 29. desember 2016Han trur kan hende at gardane langs kysten og i dalstroka er små fordi bøndene er late eller ikkje har ynskje om å tene pengar på drifta si? Eg trur heller at gardane finst der i det heile teke fordi dei sterkaste og mest trossuge menn og kvinner gjennom generasjonar har bite tennene saman og krafsa eit sparsamt levebrød ut av nakne berget eller myra. Gardane kunne ikkje bli og kan fortsatt ikkje bli store, slik dei gjerne blir der jorda er flat, steinfri og sjølvdrenerande.  Lettdrivne blir dei aldri og dei let seg ikkje presse inn i marknadsteoretiske former. Eg er ikkje sikker, men eg trur nok at meldinga Dale har lagt fram dessverre ikkje vil vere positiv for distriktslandbruket utan at han kliv opp frå skyttargropa han hevdar at vi sit i og sluttar å sutre over at vi ikkje er like begeistra som han. Han må møte oss og vere open for våre innvendingar så er vi, som alltid, i stand til å endre oss, om ikkje så villige alltid.

Ord i ei landbruksmelding om satsing på distrikta, prioritering av utmarksbeite, miljøriktig og klimasmart landbruk og så vidare, vil ikkje styrke korkje matproduksjonen, kulturlandskapet, eller distrikta, når det gjennomgåande er eit klart fokus i meldinga på effektiv drift og definisjonen på effektiv er at det skal vere minst muleg arbeidsinnsats bak. Vi vil gjerne fokusere på effektivitet, men vi meiner effektiv bruk av areala er like viktig. Vi er allereie for få bønder til å drive areala våre så godt som vi vil. Areala våre kan ikkje drivast effektivt i økonomisk fortolking av ordet. Men økologisk og agronomisk kan det effektiviserast.

I meldinga er fleire viktige delar av sikringssystema våre føreslege endra eller kutta ut. Vi skal ikkje lenger få bruke våre eigne pengar til å balansere marknaden på viktige landbruksprodukt som egg, geitemjølk, poteter og epler. Det skal bli slutt på at ein del av pengane samfunnet betaler oss for å utføre eit viktig samfunnsoppdrag er øyremerka til at vi skal leige inn avløysarhjelp slik at vi kan få fri frå fjøset av og til. Avløysarane treng og sikkerheit for fast jobb og inntekt. Avløysarpengane er sikringa deira. Det fastsette inntektsmålet for bønder blir delvis omformulert i meldinga, og det blir teke  atterhald om at det kanskje ikkje skal gjelde dersom politikarane finn det for godt.

Det andre ordet som blir svært mykje brukt er konkurranse. Korleis er det råd å sjå for seg at vi skal konkurrere? Utfallet av ein konkurranse i jordbruksproduksjon er nok rimeleg klar, anten konkurrenten er Irland, Danmark eller flatbygdene ved Mjøsa. Skal landbruket på Sunnmøre overleve, må det vere fordi det produserer noko heilt anna enn desse konkurrentane, eller så må det beskyttast frå noko av konkurransen som marknaden fører til. I meldinga er det lange kapittel om kor godt den norske landbruksmodellen fungerer. Kvifor er det da lagt opp til at dei fleste ordningane som bidreg til dette skal endrast?

Vi vil gjerne diskutere meldinga di med deg, Jon Georg, men vi treng litt tid til å fordøye alle 162 sidene med tekst, og for å seie det som det er: Vi må sjå etter om det ligg fleire fallgruver for oss i teksten utover dei vi alt har funne og så skal vi ta oss tid til å drøfte det med fleire av dei som skal vere med å bestemme framtida vår.

Og til slutt, Jon Georg: Bønder sutrar ikkje, men det hender vi bit tennene saman så hardt at vi får tårar i augo.

Oddvar Mikkelsen, leiar Møre og Romsdal Bondelag

Oddvar Mikkelsen

Oppfyller ikkje måla i landbruksmeldinga

Bondeorganisasjonane braut i mai årets jordbruksforhandlingar fordi statens tilbod ikkje ga rom for dei nødvendige satsingane som må til for å sikre rekruttering til næringa og for å oppfylle måla i den nye stortingsmeldinga om jordbruket. Sjølv om landbruket 26. juni vart einige med staten om ei fordeling av midlane i tråd med føringane frå Stortinget, er det ikkje i år inngått ei ordinær jordbruksavtale med staten.

Oddvar Mikkelsen

Ingen satsing på landbruket!

- Regjeringa viser ingen vilje til å satse på landbruket, og følger ikke opp Stortingets landbrukspolitikk. Vi kan ikke skrive under på en avtale som svekker norsk matproduksjon, sier leder i Møre og Romsdal Bondelag, Oddvar Mikkelsen.

Vestlandsbonden prioritert i jordbrukskrava

(NRK MØRE OG ROMSDAL): – Jeg syns det er et godt krav fra bondeorganisasjonene, sier fylkesleder i Bondelaget, Oddvar Mikkelsen. Vi er ei lavinntektsgruppe, så at vi stiller et relativt høyt krav er bare rimelig og på sin plass. Kravet er godt tilpassa Møre og Romsdal.

Oddvar Mikkelsen

Vestlandet er ikkje skapt for Dales landbrukspolitikk!

Kvifor støttar ikkje Sunnmørsposten ein politikk som er til gagn for næringslivet i eigen region? Det spør leiar i Møre og Romsdal Bondelag, Oddvar Mikkelsen, i eit lesarinnlegg og tilsvar til avisa sin leiarartikkel 8. april.

Prioriter små og mellomstore bruk

Melk på små og mellomstore bruk, og storfekjøttproduksjon utenfor kornområdene, er styret i Møre og Romsdal Bondelags prioriterte hovedsatsingsområder som de har sendt inn i sitt innspill til Norges Bondelag før årets jordbruksforhandlinger.

KrF og V med sterk støtte til landbruket

Steinar Reiten (KrF) kunne garantere at jordbruksmeldinga ikke er til å kjenne igjen når den behandles i Stortinget. Pål Farstad (V) mente konklusjonene i jordbruksmeldinga ikke henger på greip, og den vil garantert ikke se slik ut når Venstre har sagt sitt.

Oddvar Mikkelsen

Lettvint om avløsing på gårdsbruk

Fylkesleder Oddvar Mikkelsen mener avisa Tidens Krav tar flere snarveier når de på lederplass mandag 30. januar argumenterer for å avvikle det såkalte avløsertilskuddet for bonden.

Gunnhild Overvoll

Det var da voldsomt!

Det var da voldsomt! skriv nestleiar i M&R Bondelag, Gunnhild M. Overvoll, i eit lesarinnlegg om at landbruksministeren reagerer sterkt på Bondelaget sin bålaksjon mot jordbruksmeldinga, og bruker orda ubalansert og historielaust om den.

Styret M&R Bondelag

Massivt åtak på den norske landbruksmodellen

Jordbruksmeldinga er eit så massivt åtak på den norske landbruksmodellen at styret i Møre og Romsdal Bondelag (biletet) meiner partia på Stortinget skal sende meldinga attende til regjeringa og be om ei melding som er i tråd med det stortingsfleirtalet har vedteke.

Petter Melchior

Auka risiko for geitebøndene

Styremedlem i Møre og Romsdal Bondelag, geitebonde Petter Melchior i Norddal, meiner jordbruksmeldinga føreslår auka usikkerheit for framtidig inntening og dermed auka risiko for geitebøndene. Det betyr i praksis stagnasjon og avvikling.

Oddvar Mikkelsen

- Vi lyttar til Dale med stor interesse og betydeleg skepsis

Leiar i Møre og Romsdal Bondelag, Oddvar Mikkelsen, meiner regjeringa i den nye jordbruksmeldinga forsøker å fjerne ei rekke enkeltordningar som til saman vil bidra til at distriktslandbruket blir kraftig svekka, og bonden får større risiko.

Dette skjer i Møre og Romsdal Bondelag

Onsdag
30
Mai

Styremøte M&R Bondelag

Onsdag
06
Juni

Årsmøte i Norges Bondelag

Lillehammer

Våre samarbeidspartnere