Her er lesarinnlegget:: 
Produser, produser, produser!
Slik avslutta landbruksministeren presentasjonen av den nye stortingsmeldinga om mat og landbruk i Førde i desember. Utviklinga syner at det haster med ny optimisme og framtidstru i landbruket.
I ein situasjon der folketalet i verda aukar og klimaendringar gir usikre prognoser for matsikkerheita på lang sikt, er det nasjonalt og internasjonalt fornya fokus på kvart land sitt ansvar for å produsere mat til eiga befolkning. I denne situasjonen er det eit paradoks at mjølkeproduksjonen og for den del også kornproduksjonen ser ut til å flate ut og heller minke i Norge .
Det er framtidig matsikkerheit det handlar om, ikkje sosialhjelp til bønder. Bonden er sjølvstendig næringsdrivande med ansvar for eiga inntekt. Kvar einskild tek sjølvstendige val ut frå rammevilkåra, men samfunnet og politikarane har eit stort ansvar for å gi gode nok rammevilkår til at ungdom vil satse på landbruket.
Regjeringa har lagt fram ei ambisiøs stortingsmelding om mat og landbruk. Det er sett mål om å auke matproduksjonen i norsk landbruk med 20% dei neste 20 åra. No må måla i landbruksmeldinga fylgjast opp med praktisk handling. Det hastar med kraftfulle tiltak . Det trengst ein aktiv landbrukspolitikk skal landbruksproduksjonen i Norge kunne konkurrere mot billegare import. Med 30-40 % høgare løns og kostnadsnivå og kortare vekstsesong enn i andre land, er det heilt nødvendig. Dei fleste land har regulerande tiltak for eigen matproduksjon og matmarknad, det er ikkje unikt for Norge. Jordbruksoverføringane, som i realiteten er eit tilskott til bøndene for at forbrukarane kan få kjøpe maten billegare enn det kostar å produsere den i Norge, har vorte reduserte i takt med den kraftig strukturendringa som har gått føre seg i landbruket. Utfordringa no er at for mange vel å legge ned i staden for å selje bruket i drift når eigne born ikkje ynskjer å drive vidare. Det er eit tydeleg teikn på at rammevilkåra ikkje er gode nok.
Den økonomiske politikken må innrettast slik at landbruket og andre næringar som produserer nødvendige varer på fornybare ressursar vert prioriterte. Mange meiner at med politikken som vert ført no, vert for store ressursar bunde i ein overdimensjonert eigedoms og finansmarknad.
I eit intervju gjort med meg av Sunnmørsposten 25 januar vart eg sitert på å ha sagt at inntektene går ned i landbruket. Det er viktig å presisere at på det punktet er eg feilsitert. Inntektene i landbruket har hatt ei betra utvikling sidan 2006. Problemet er at nivåforskjellen i høve til andre næringar enno er for stor. NILF sine utrekningar syner at landbruket har hatt ein gjennomsnittleg produktivitetsvekst på 6% siste 10 åra. Næringa er mellom dei beste i klassen i så måte. Kvar bonde produserer stadig meir. Problemet er at for lite av effektiviseringsgevinsten kjem næringa til gode.
Det har vorte gjort mykje med avtaleverket siste åra når det gjeld storleik på mjølkekvoter og anna produksjonsvolum. Malvin Harnes sin påstand i Sunnmørsposten siste veke om at problemet ligg i at bonden vert hindra i å drive stort er overdrive. Dei aller fleste har ikkje nådd produksjonstaket og mange har større kvoter enn dei klarer å produsere. Det må vere samsvar mellom tilgjengelege ressursar, volum og forsvarleg drift skal økonomien vere brukbar. Vi treng både små og store produsentar og det ligg ikkje til rette for stordrift alle stader.
Det er mange positive ting med det å vere bonde. Det gir djup meining å arbeide med jord og dyr som har vore brukt til matproduksjon i fleire tusen år. Arbeidet er variert og utfordrande. Eg er overtydd om at god jord vil få mykje høgare verdi i framtida enn den har i dag. Det hastar med å ta betre vare på jorda og kompetansen i landbruket. Det vi vil får vi til!
Birgit Oline Kjerstad, Nestleiar i Møre og Romsdal Bondelag